17-12-07

Articulatiekracht

 

 Articulatiekracht is inherent aan het journalistiek schrijven. De journalist onderscheidt zich van zijn cafévrienden net omdat zijn mening gepubliceerd of uitgezonden wordt. Iedereen kan en mag een eigen mening vormen, maar slechts die van een journalist wordt zwart op wit naar buiten gebracht. Misschien is de mening van een trouwe actualiteitsvolger wel meer gefundeerd dan die van een op hol geslagen journalist. Maar een journalist heeft nu eenmaal doorheen de jaren de macht verworven om binnen zijn domein bepaalde nuances te leggen, sommige aspecten extra uit te lichten en andere slechts zeer beknopt te vermelden. Je kan hem dit recht moeilijk verwijten. Wanneer kan er gesproken worden van misbruik van de articulatiekracht? Als de mening van de journalist te expliciet is? Als zijn opmerking niet langer objectief is? Als hij opzettelijk mensen of situaties in een negatief daglicht stelt? Of kunnen we ook van misbruik spreken als een journalist onterecht een theatervoorstelling de hemel in prijst? Laten we stellen dat er van misbruik wordt gesproken als de gevolgen van de journalistieke meningsuiting nefast zijn voor derden. In het ergste geval verliest een politicus gigantisch veel stemmen of blijven de theaterzalen leeg. Of deze gevolgen al dan niet nefast zijn, hangt uiteindelijk van de interpretatie van de lezer af. Het is de lezer die bepaalt hoeveel waarde hij aan een uitspraak van een journalist hecht en of dit zijn gedachten en gedrag zullen bepalen. Maar is de lezer nog wel kritisch genoeg om zelf accenten te leggen? Om niet zomaar de mening van mensen met ‘kennis van zaken’ over te nemen? Blijven de bioscoopzalen leeg na de slechte filmrecensies van Nic Balthazar’s Ben X? Is Yves Leterme zijn kans om premier te worden kwijtgespeeld na het Brabançonne - incident? Neen, zo’n vaart loopt het godzijdank nog niet. De gevolgen van de articulatiekracht zijn niet desastreus. Het is vooral de journalist zelf die denkt dat zijn mening belangrijk is en misschien wel hoopt dat zijn uitspraken tot iets concreets leiden. Al was het maar dat de lezer wordt aangespoord om zelfstandig een eigen mening te vormen. Wat mij recentelijk wel opvalt en enigszins ontstemt, is hoe de pers en de media bepaalde artiesten een status toekennen die niet rijmt met de realiteit en ook in de toekomst niet kan worden waar gemaakt. Toen enkele sympathieke dertigers uit Stabroek een half jaar geleden met ‘kvraagetaan’ een monsterhit scoorden, sprong de Vlaamse pers collectief op dit fenomeen. Tot in vrouwenmagazines toe werd zanger Sam Valkenborgh binnenstebuiten gekeerd. De aandacht was overweldigend, en dit voor een band die op dat moment slechts één singeltje had uitgebracht. Nu de verkoop van de plaat en van de concerttickets tegenvalt, zijn het de muziekjournalisten die zich niet hebben laten vangen door dit mediageniek fenomeen, die hun geloofwaardigheid hebben behouden. Invloedrijke personen in de media zoals Gerrit Kerremans van Studio Brussel hebben zich in Vlaanderen de macht toegeëigend een jonge muziekband ten onrechte te maken of te kraken. Vinden zij een nummer fantastisch hoor je het plots 100 keer per dag. Omgekeerd geldt dit natuurlijk ook. Niet dat de muzikanten daar zo zwaar aan tillen. Studio Brussel heeft immers reeds zo vaak foute accenten gelegd, dat de zender zijn geloofwaardigheid bij de muzikanten en muziekkenners heeft verloren. Goede muziek (of de waarheid in het algemeen) komt altijd boven drijven. Het is de pers en de media die, door zich teveel macht toe te eigenen, zichzelf soms compleet voor schut zet. (IS)  

 

11-12-07

Nic Balthazar vs. DKO

Vandaag vond in het Hendrik Consciencegebouw in Brussel het symposium ‘Deeltijds Kunstonderwijs en Amateurkunsten’ plaats. Wat ons aanvankelijk een zeer duffe bedoening leek, kreeg ergens halverwege toch nog een scherpe inslag.

Het programma van de voormiddag bestond naast een uiteenzetting over de verschillende actoren in het veld uit een bijdrage van Nic Balthazar. Balthazar geboren en getogen in de amateurkunsten kreeg van de organisatie de kans zijn verhaal te doen onder de noemer ‘inspirerende situatieschets’. Hij miste echter het doel en opende een frontale aanval op het deeltijds kunstonderwijs. Gesterkt door zijn eigen ervaring en die van zijn twee kinderen vertelde hij gepassioneerd over de naar mottenballen ruikende lokalen, de verzuurde muziekleraren, én vooral over het competitieve karakter van deze academies en bijgevolg het gebrek aan plezier. Van op de achterste rij kon ik zien hoe enkele mannen in pak ongemakkelijk over hun stoel begonnen te schuifelen en uiteindelijk verontwaardigd de zaal verlieten. Balthazar wist niet wat hem overkwam. Met andere woorden: hij was zich echt niet bewust van de starheid die nog steeds heerst in de klassieke academie’s voor muziek, woord en dans. Maar ook de organiserende instanties van dit symposium waren zich niet bewust van de vernieuwende ideeën van Balthazar. Alhoewel zijn ideeën niet zo revolutionair zijn, klinken ze wel zo in de oren van directeurs, leraars en medewerkers van de academies.

 

Nic Balthazar is een kind van het jeugdtheater ‘de Kopergietery’. In de Kopergietery komt alles vanuit het kind zelf. Er wordt niet opgelegd, enkel aangereikt. Hoe een kind beweegt, danst of zingt maakt niet uit. Als het maar authentiek is. En ook al zijn deze ideeën in het jeugdtheater of muzische vorming al tientallen jaren niet meer wereldschokkend; de academies in Vlaanderen opereren nog even streng en schools als vijftig jaar geleden.

 

Voor de meer gematigde deelnemers aan het symposium zorgde deze clash voor een welkome opkikker. Behoudsgezind en vernieuwend stonden weer eens lijnrecht tegenover elkaar. Met dank aan Nic Balthazar voor het uitlokken van deze discussie. Over interculturaliteit en toegankelijkheid voor kansarmen werd echter met geen woord gerept. De vraag naar de bevordering van de cultuurparticipatie door het Deeltijds Kunstonderwijs en de Amateurkunsten stond nochtans genoteerd in de agenda. Qua elitarisme moeten beide kampen blijkbaar niet onder doen voor elkaar….

  Ilse Schoonackers

12:08 Gepost door Student in DB week1 | Permalink | Commentaren (0) | Tags: ilse schoonackers |  Facebook |